کنترل کیفیت ورودی راد آلومینیوم؛ چکلیست واحد کشش مفتول
نسخه مدرن، خوانا و موبایلفرست — تیکها ذخیره میشوند، جستجو دارد، و فهرست مطالب همیشه بالاست.
نکتههای اجرایی (مخصوص بازار ایران)
- بدون رهگیری کامل (Heat/Lot/شماره کلاف)، ریسک مخلوط شدن گریدها بالا میرود—even اگر ظاهر مشابه باشد.
- در رطوبت/انبار نامناسب، اکسید سطحی میتواند عامل اصلی خط سطحی و پارگی باشد.
- با تغییر تامینکننده یا تغییر رفتار خط، یک بار Trial Drawing و در صورت نیاز OES انجام بده.
* اعداد «رایج بازار» برای شروع آمدهاند؛ معیار نهایی باید مطابق PO/Spec مشتری شما قفل شود.
۱) تطبیق با سفارش خرید و مشخصه فنی
قبل از هر آزمون باید معلوم باشد راد چه چیزی است: گرید/آلیاژ، قطر، تمپر، حداقل رسانایی و… .
گرید/آلیاژ راد (مثلاً EC/AA1350 یا AA6201) دقیقاً با سفارش خرید (PO) تطبیق دارد.
شدت: بالا
تناوب: هر محموله
#مدارک #گرید
چرایی
اختلاط گریدها باعث افت رسانایی/استحکام و مشکل در کشش و انطباق با مشتری میشود.
روش اجرا
بررسی PO + لیبل کلاف + COA؛ برای تامینکننده جدید/مشکوک: تایید شیمیایی با OES/اسپارک.
معیار پذیرش
گرید ۱۰۰٪ مطابق PO.
قطر اسمی و تلرانس با PO تطبیق دارد (رایج بازار: 9.5mm برای راد کششی).
شدت: بالا
تناوب: هر کلاف
#ابعاد
چرایی
قطر/اوالیته خارج از تلرانس باعث پارگی، لرزش، سایش قالب و ناپایداری کشش میشود.
روش اجرا
اندازهگیری با میکرومتر کالیبره در چند نقطه و در دو جهت عمود بر هم.
معیار پذیرش
طبق PO/Spec تامینکننده (تلرانس را حتماً در PO قفل کنید).
حداقل رسانایی (%IACS) یا حداکثر مقاومت ویژه در PO/Spec داخلی ثبت شده است.
شدت: بالا
تناوب: هر محموله
#الکتریکی #PO
چرایی
برای کابل/هادی، رسانایی معیار کلیدی است؛ نبود حداقل مشخص، ریسک برگشتی پروژه را بالا میبرد.
روش اجرا
اگر در PO نیست، در Spec داخلی اضافه و الزام COA/آزمون ورودی تعریف شود.
معیار پذیرش
EC/1350 رایج بازار: ≥61% IACS در 20°C. 6201 طبق Spec مشتری (اغلب ~≥52.5% IACS). معیار نهایی = PO شما.
تمپر/وضعیت متالورژیکی در PO مشخص و با COA تطبیق دارد.
شدت: متوسط
تناوب: هر محموله
#تمپر
چرایی
تمپر روی استحکام، انعطاف، پایداری کشش و رفتار آنیل اثر مستقیم دارد.
روش اجرا
بررسی COA؛ در صورت اختلاف: تست مکانیکی/سختی + هماهنگی با تامینکننده.
معیار پذیرش
مطابق PO.
۲) کنترل مدارک، رهگیری و انطباق (Incoming Docs)
در بازار ایران اختلاف «ارسالی» و «کاغذ» رایج است؛ این بخش جلوی آن را میگیرد.
COA موجود است و شماره Heat/Lot/کلاف روی COA با لیبل کلاف یکسان است.
شدت: بالا
تناوب: هر کلاف/محموله
#COA #رهگیری
چرایی
بدون Traceability، کنترل کیفیت واقعی و پیگیری ادعا/مشکل غیرممکن میشود.
روش اجرا
ثبت در فرم/ERP + عکس از لیبل و COA.
معیار پذیرش
رهگیری کامل ۱۰۰٪.
COA حداقل شامل: ترکیب شیمیایی (خصوصاً 6201)، رسانایی/مقاومت ویژه، خواص مکانیکی، قطر/تلرانس، تاریخ تولید است.
شدت: بالا
تناوب: هر محموله
#COA
چرایی
COA ناقص = ریسک تامین نامنطبق و اختلاف با مشتری.
روش اجرا
چککردن فیلدها؛ در صورت نقص، درخواست اصلاح/COA کامل.
معیار پذیرش
COA ناقص = قرنطینه تا تکمیل.
وضعیت حمل/انبار (رطوبت، ضربه، آلودگی) ثبت و با وضعیت واقعی محموله تطبیق داده شده است.
شدت: متوسط
تناوب: هر محموله
#حمل #ایران
چرایی
رطوبت/ضربه/آلودگی میتواند اکسید و عیب سطحی ایجاد کند و خط را بخواباند.
روش اجرا
ثبت وضعیت هنگام تخلیه + عکس + درج در فرم ورودی.
معیار پذیرش
عدم انطباق مهم = NCR/Claim.
۳) بازرسی ظاهری و بستهبندی کلاف
سریعترین کنترل ورودی و معمولاً موثرترین برای پیشگیری از پارگی/خط سطحی در کشش.
کلاف سالم است: لهشدگی، بازشدگی، گره، شکستگی یا آسیب تسمه/پالت ندارد.
شدت: بالا
تناوب: هر کلاف
#بستهبندی
چرایی
آسیب مکانیکی میتواند باعث تغذیه بد، کینک و پارگی در خط شود.
روش اجرا
بازرسی چشمی 360° + ثبت عکس در صورت ایراد.
معیار پذیرش
بدون آسیب سازهای.
سطح راد یکنواخت و تمیز است: بدون ترک، لپ (lap)، درز (seam)، پوستهپوسته شدن، فرورفتگی عمیق یا آلودگی غیرمجاز.
شدت: بالا
تناوب: هر کلاف
#سطح
چرایی
عیب سطحی روی مفتول نهایی هم مینشیند و سایش قالب را بالا میبرد.
روش اجرا
نور مایل + لمس + در صورت حساسیت لوپ/ذرهبین.
معیار پذیرش
عدم وجود عیوب بحرانی.
اکسید/سفیدی سطحی (رطوبت) شدید نیست و پوسته ضخیم/پودرشدگی ندارد.
شدت: متوسط
تناوب: هر کلاف
#اکسید #ایران
چرایی
اکسید ضخیم گیرکردن در دای و خط سطحی ایجاد میکند.
روش اجرا
بررسی بصری + تست کشیدن کوتاه در صورت شک.
معیار پذیرش
شدید بود: قرنطینه + تصمیم (تمیزکاری/مرجوعی).
لیبل کلاف خوانا و کامل است (گرید، قطر، وزن، شماره کلاف، Heat/Lot، تاریخ).
شدت: متوسط
تناوب: هر کلاف
#رهگیری
چرایی
لیبل ناقص یعنی Traceability از بین میرود.
روش اجرا
اصلاح/چاپ مجدد لیبل قبل از مصرف.
معیار پذیرش
لیبل ناقص = اصلاح قبل از مصرف.
۴) کنترل ابعادی (قطر، اوالیته، بازشدن/تابیدگی)
کنترل ابعادی روی پایداری کشش و کیفیت سطح مفتول اثر مستقیم دارد.
قطر در حداقل ۳ نقطه و در هر نقطه در ۲ جهت عمود بر هم (برای اوالیته) اندازهگیری شود.
شدت: بالا
تناوب: هر کلاف
#ابعاد
روش اجرا
میکرومتر کالیبره (0.01mm)؛ ثبت نتایج.
معیار پذیرش
طبق PO/Spec تامینکننده.
چرایی
اوالیته/تلرانس بد = پارگی، لرزش، سایش قالب.
راد هنگام بازشدن از کلاف، پیچش/کینک غیرعادی ندارد و تغذیه یکنواخت است.
شدت: متوسط
تناوب: هر کلاف
#کشش
چرایی
تابیدگی شدید = لرزش، شکست در کاپستان، مشکل روانکاری.
روش اجرا
بازکردن کنترلشده + مشاهده رفتار در تغذیه.
معیار پذیرش
بدون کینک/پیچش غیرعادی.
۵) آزمونهای الکتریکی (رسانایی/مقاومت ویژه)
برای EC/1350 و آلیاژی 6201، آزمون رسانایی/مقاومت ویژه کلیدی است (مرجع رایج: ASTM B193).
اندازهگیری رسانایی/مقاومت ویژه روی نمونه نماینده (در 20°C یا تصحیح دما).
شدت: بالا
تناوب: هر کلاف یا هر Heat/Lot
#الکتریکی
روش اجرا
رساناییسنج Eddy Current کالیبره + ثبت دما؛ تایید دورهای با روش مقاومتی طبق SOP داخلی.
معیار پذیرش
EC/1350 رایج بازار: ≥61% IACS (تقریباً ρ ≤ 0.0283 Ω·mm²/m). 6201 طبق Spec مشتری. معیار نهایی = PO.
چرایی
کمبود رسانایی = عدم انطباق با استاندارد کابل/هادی و برگشتی.
اگر نتیجه مرزی است: تکرار آزمون + کنترل آلودگی سطحی/اکسید + تصحیح دما.
شدت: متوسط
تناوب: در صورت مرزی بودن
#کنترلخطا
چرایی
دما و آلودگی سطح میتواند عدد رسانایی را منحرف کند.
روش اجرا
تمیزکاری سبک سطح + ثبت دما + آزمون تکراری/میانگین.
معیار پذیرش
میانگین تاییدشده مطابق حداقل PO.
۶) آزمونهای مکانیکی (کشش/ازدیاد طول/خم)
هدف: مطمئن شویم راد «قابلکشیدهشدن» هست و یکنواختی دارد؛ اعداد دقیق باید مطابق PO/COA باشد.
آزمون کشش (UTS/El) روی راد یا سیم تستِ کشیدهشده (طبق SOP کارخانه).
شدت: متوسط
تناوب: هر Heat/Lot یا محموله
#مکانیکی
روش اجرا
یونیورسال تست + روش نمونهبرداری ثابت (SOP) + ثبت نتیجه.
معیار پذیرش
مطابق PO/COA؛ اگر PO عدد ندارد: حداقلهای توافقی را رسمی کنید.
چرایی
مکانیک نامناسب میتواند پارگی/نوسان فرآیند و مشکل آنیل ایجاد کند.
آزمون خم/Wrap برای کشف تردی (خصوصاً در آلیاژیها یا تغییر تامینکننده).
شدت: متوسط
تناوب: تامینکننده جدید/محموله حساس
#خم
چرایی
تردی/ناهمگنی میتواند در پاسهای بعدی کشش خودش را به شکل پارگی نشان دهد.
روش اجرا
Wrap/Bend طبق دستورالعمل داخلی (زاویه/قطر ماندرل ثابت).
معیار پذیرش
بدون ترک/شکست غیرعادی.
۷) کنترل ترکیب شیمیایی (تامینکننده جدید/اختلاف/ریسک)
هر محموله OES لازم نیست؛ اما برای تامینکننده جدید، اختلاف COA یا تغییر رفتار خط، ضروری است.
برای 6201: کنترل Si, Mg و ناخالصیها مطابق Spec مشتری/COA.
شدت: متوسط
تناوب: تامینکننده جدید/دورهای
#شیمی #6201
چرایی
ترکیب شیمیایی هم رسانایی را تغییر میدهد هم استحکام/پیری و رفتار آنیل را.
روش اجرا
OES/اسپارک روی نمونه آمادهسازیشده.
معیار پذیرش
نمونه Spec رایج: Si 0.5–0.9%، Mg 0.6–0.9%، Cu ≤0.10%، Fe ≤0.50% — معیار نهایی = Spec/COA شما.
برای 1350 (EC): تایید دورهای ناخالصیها در صورت حساسیت پروژه/افت رسانایی.
شدت: پایین
تناوب: دورهای/در صورت مشکل
#شیمی #1350
روش اجرا
COA + تایید دورهای با OES (خصوصاً در تغییر تامینکننده).
معیار پذیرش
طبق PO/COA (در ایران معمولاً 1350 با خلوص حداقل حدود 99.5% مطرح میشود).
چرایی
ناخالصیها میتواند رسانایی را پایین بیاورد و اختلاف با مشتری ایجاد کند.
۸) تستهای کاربردی خط کشش (Process-ability)
این تستها پیشبینی میکنند راد «در خط شما» چه رفتاری دارد، نه فقط روی کاغذ.
Trial Drawing کوتاه (۱–۲ پاس اول): پارگی، خط سطحی، صدای غیرعادی و پایداری روانکاری بررسی شود.
شدت: بالا
تناوب: محموله جدید/مشکوک
#کشش
چرایی
ارزانترین راه برای جلوگیری از خوابیدن خط در تولید انبوه است.
روش اجرا
یک کلاف از هر محموله جدید/تامینکننده جدید.
معیار پذیرش
بدون پارگی و عیب سطحی غیرعادی.
سازگاری روانکار با سطح راد (خصوصاً هنگام تغییر برند/شرایط انبار).
شدت: متوسط
تناوب: هنگام تغییر
#روانکاری #ایران
چرایی
تغییر روانکار/انبارداری نامناسب روی خط و عیب سطح اثر میگذارد.
روش اجرا
کنترل چسبندگی/لخته/دود و پایداری پوشش روانکار در تست کوتاه.
معیار پذیرش
عدم ایجاد مشکل فرآیندی.
۹) معیار قرنطینه/رد و اقدام اصلاحی
از قبل مشخص کن چه چیزی «رد قطعی» است و چه چیزی «قابل اصلاح».
قرنطینه/رد فوری: نبود COA یا عدم رهگیری، عیب سطحی بحرانی، قطر خارج از تلرانس، رسانایی زیر حداقل.
شدت: بالا
تناوب: همیشه
#NCR
معیار پذیرش
NCR + توقف مصرف تا تعیین تکلیف.
روش اجرا
جداسازی فیزیکی/برچسب قرنطینه + اطلاع به خرید/تامینکننده.
چرایی
جلوگیری از اتلاف در خط و برگشتی مشتری.
عیوب قابل اصلاح با تایید QC: اکسید سطحی قابل تمیزکاری، آسیب بستهبندی غیرموثر، لیبل ناقص.
شدت: متوسط
تناوب: در صورت وقوع
#اصلاح
اقدام
تعریف اقدام اصلاحی + ثبت نتیجه + آزادسازی کنترلشده.
چرایی
کاهش مرجوعی غیرضروری اما بدون ریسک کیفی.
معیار پذیرش
فقط با تایید QC و مستندات.
نتایج + عکس عیوب + کد کلاف/Heat در فرم ورودی ثبت و به تامینکننده ارجاع شود (Claim).
شدت: متوسط
تناوب: هر محموله
#مستندسازی
چرایی
بدون مستندات، پیگیری خسارت/تعویض عملاً سخت یا غیرممکن میشود.
روش اجرا
ثبت سیستماتیک + شمارهگذاری عکسها + ارسال رسمی به تامینکننده.
معیار پذیرش
مستندسازی کامل.
۱۰) منابع و استانداردهای مرجع پیشنهادی
برای همزبانی با تامینکننده/مشتری بهتر است در PO به استاندارد مرجع اشاره شود.
روش آزمون مقاومت ویژه/رسانایی: ASTM B193.
شدت: پایین
سیم آلیاژ Al-Mg-Si برای هادی هوایی: IEC 60104.
شدت: پایین
سیم آلومینیوم سختکشیده هادی هوایی: IEC 60889.
شدت: پایین
برای 6201: ASTM B398 (سیم آلیاژی 6201).
شدت: پایین
آزمون کشش فلزات: ISO 6892 (مرجع عمومی تست کشش).
شدت: پایین
بدون دیدگاه